Қазақстан мен Өзбекстан экспорттық инвестициялар саласындағы ынтымақтастықты күшейтуде
«Бәйтерек» холдингінің еншілес ұйымдарының басшылары — «Қазақстанның экспорттық-кредиттік агенттігі» АҚ (ЭКА) басқарма төрағасы Аллен Чайжунусов және «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ (БРК) басқарма төрағасы Марат Елибаев жұмыс сапарымен Ташкент қаласына барды, деп хабарлайды Kazinform.
Сапар Мемлекет басшысының Орталық Азия өңіріндегі экономикалық интеграцияны нығайту жөніндегі тапсырмаларын іске асыруға, сондай-ақ ЭКА Даму жоспары аясында қаржылық кооперация мен саудалық қаржыландыру құралдарын дамыту арқылы Қазақстанның шикізаттық емес экспортын қолдауды кеңейтуге бағытталды.
Сапар барысында Өзбекстан Республикасының жетекші қаржы ұйымдарының басшыларымен үшжақты келіссөздер өткізілді. Олардың қатарында «Өзпромстройбанк» АҚБ, «Тенге Банк» АҚБ, «Капиталбанк» АҚБ және «Ориент Финанс Банк» АҚБ бар. Тараптар қолданыстағы ынтымақтастықты талқылап, өзара іс-қимылды кеңейтудің негізгі бағыттарын айқындады. Атап айтқанда, ЭКА сақтандыру жабынын пайдалана отырып, БРК-ның саудалық, банкаралық және құрылымдық қаржыландыру құралдарын дамыту мәселелері қаралды. Келіссөздер қорытындысы бойынша тараптар ынтымақтастықтың негізгі бағыттарын бекітетін үшжақты меморандумдарға қол қойды.
Бұл бағытты таңдау стратегиялық мәнге ие, өйткені Өзбекстан Қазақстанның негізгі сауда-экономикалық әріптестерінің бірі болып қала береді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша ЭКА тарапынан Қазақстан экспорттаушыларына Өзбекстан бағыты бойынша көрсетілген қолдау көлемі шамамен 300 млн АҚШ долларын құрады. Оң динамика 2026 жылы да сақталуда: жыл басынан бері қолдау көлемі 26 млн АҚШ долларына жетті.
Қазіргі таңда ЭКА Өзбекстанның алты жетекші банкімен белсенді түрде ынтымақтастық орнатып, трансшекаралық тауар айналымының тұрақтылығын қамтамасыз етуде. Өзбекстандағы серіктес қаржы институттарына белгіленген жиынтық лимит шамамен 140 млн АҚШ долларын құрайды. 2025 жылы ЭКА қолдауымен Өзбекстан нарығына шыққан қазақстандық экспорттаушылар 67 импорттаушының қатысуымен 94 келісімшартты жүзеге асырды. Жұмыс тамақ өнеркәсібі, агроөнеркәсіптік кешен, металлургия, құрылыс және химия салаларын қамтыды.
Отандық өндірушілердің сыртқы нарықтардағы позициясын нығайтудың маңызды факторларының бірі — ЭКА мен БРК арасындағы стратегиялық синергия. «Бәйтерек» холдингінің бірыңғай қаржылық контуры аясында әрекет ете отырып, даму институттары экспорттаушыларға кешенді қолдау көрсетеді: инвестициялық кезеңде сақтандыру мен кепілдік базаны күшейтуден бастап, операциялық кезеңде саудалық және алдын ала экспорттық қаржыландыру құралдарын іске асыруға және экспорттық келісімшарттарды сақтандыруға дейін.
ЭКА басқарма төрағасы Аллен Чайжунусов агенттіктің азаматтық құрылыс және теміржол саласы сияқты капиталсыйымды секторларда қатысуын арттыруға дайын екенін атап өтті:
«Біз қолдаудың бәсекеге қабілетті шарттарын ұсынып, жобалардың ерекшеліктерін ескере отырып мәмілелерді құрылымдауға икемді түрде қараймыз. Бұл экспорттық операциялардың тұрақты дамуын қамтамасыз етеді», — деді ол.
Серіктестікті жүйелі түрде кеңейту мақсатында лимиттерді кезең-кезеңімен игеру және ұлғайтуға, қаржыландыру әлеуетін арттыру үшін кіріс қайта сақтандыру тетіктерін енгізуге, сондай-ақ шикізаттық емес экспорт құрылымын әртараптандыруға басымдық беру ұсынылды.
Өзбекстан нарығында қызметін жүзеге асырып жатқан қазақстандық компанияларды, оның ішінде BI Group, RG Brands және басқа да компанияларды қолдауға ерекше назар аударылды. NRG-BI және RG Brands South басшылығымен өткен кездесулер барысында жеткізілімдерді оңтайландыру және нарықтағы қатысуды кеңейту мәселелері талқыланды.
Сапардың қорытынды кезеңінде ЭКА-мен синергияда БРК-ның экспорттық операцияларды қолдауға қатысуын кеңейту перспективалары қарастырылды. Бұл тәсіл даму институттары тәуекелдерді төмендетіп, сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар үшін қаржыландырудың қолжетімділігін арттыратын бірыңғай қаржылық контур ретінде әрекет ететін мемлекеттік қолдаудың кешенді моделін қалыптастырады.
Жекелеген мәмілелерден жүйелі өзара іс-қимыл платформасына көшу қазақстандық компаниялардың Өзбекстан нарығында және тұтастай өңірде ұзақ мерзімді әрі тұрақты қатысуының негізін қалыптастырады, сондай-ақ өзара сауда мен инвестициялық ынтымақтастықтың одан әрі өсуіне ықпал етеді.
